Wat houdt die naturapolis nou eigenlijk in?


Beschikt u over een naturapolis, dan keert Yarden bij overlijden (in beginsel) géén bedrag uit, maar verzorgt en bekostigt in plaats daarvan de uitvaart. Wat dat precies inhoudt - wat betaalt Yarden wel en wat betaalt Yarden niet? - staat opgesomd in de zogenaamde rechtenlijst: een bijlage bij het polisblad met een opsomming van alle goederen en diensten die door Yarden worden bekostigd. Er zijn veel rechtenlijsten in omloop (die in grote lijnen allemaal op hetzelfde neerkomen). Welke lijst voor u van toepassing is, hangt feitelijk af van de datum waarop u de naturaverzekering heeft afgesloten: in principe is het de meest recente lijst die Yarden (dan wel de voorganger AVVL) heeft uitgegeven op het moment dan u zich verzekerde. Stel dat de AVVL rechtenlijsten heeft uitgegeven in de jaren 1991, 1993, 1995 en 1997 en stel dat u uw verzekering afsloot in 1994. Dan hoort bij uw polisblad de rechtenlijst uit 1993.


Vaak hebben verzekerden nog wel het polisblad maar niet meer de bijbehorende rechtenlijst en weet Yarden ook niet meer precies welke rechtenlijst wanneer naar welke verzekerde is gestuurd. In dat geval gebruik ik dan veelal de rechtenlijst uit 2004 - zie de pagina 'HISTORIE' - vanwege de gunstige inwisselbaarheidsclausule. ('Inwisselbaarheid' wil zeggen dat als u bepaalde goederen en diensten niet afneemt van Yarden, u deze mag inwisselen voor andere diensten die binnen het pakket vallen. Een voorbeeld: u heeft recht op een uitvaartkist ter waarde van 500 euro en een volgwagen ter waarde van 300 euro. U hoeft echter geen volgwagen. Dan mag u die 300 euro ook besteden aan een duurdere kist van bijvoorbeeld 800 euro.)


Wat zit er nou allemaal precies in dat naturapakket en hoe kunt u er het meeste profijt van hebben? Voor onderstaand overzicht ben ik uitgegaan van de eerdergenoemde rechtenlijst uit november 2004.


1.1Verzorgen van alle noodzakelijke formaliteiten
Feitelijk is dit de complete leiding én begeleiding van de uitvaart, inclusief de bijbehorende administratieve rompslomp. Dit betekent dus dat álles wat hieronder valt, achteraf niet op de rekening gezet mag worden. Een 'truc' die ik regelmatig meemaak, is dat de 'Akte van Overlijden' (die dit jaar 13,80 euro kost) wél op de factuur staat en als ik dan om opheldering vraag, als antwoord krijg dat het aanvragen van de akte door de naturapolis gedekt is, maar de kosten van de akte als zodanig - het papiertje dus - niet. Onzin!
1.2De overbrenging naar de plaats van opbaring op de dag van overlijden
Álle kosten die hiermee gemoeid zijn, vallen binnen de dekking van de naturaverzekering. Bij dit punt is het wél belangrijk dat het overlijden bij Yarden gemeld wordt (telefonisch, op het gratis nummer 0800-8192, klokrond bereikbaar) vóórdat de overledene wordt overgebracht. Ten eerste regelt Yarden de overbrenging dan zelf - waarbij u als nabestaande natuurlijk al wél moet weten waar u de overledene wilt laten opbaren - en ten tweede worden alleen op die manier alle kosten vergoed. Schakelt u zelf een (niet bij Yarden aangesloten) uitvaartondernemer in, dan draait u mogelijk zelf op voor de kosten van de overbrenging.
1.3Een uitvaartkist conform Yarden-standaard
In beginsel levert Yarden een eenvoudige kist van spaanplaat en met eiken printfolie (= de tweede kist op de website www.gertwiersma.nl/uitvaartkisten.html). Verreweg de meeste verzekerden vinden dit prima, maar u zit niet per definitie aan zo'n kist vast! U heeft volledig vrije keuze, uit het complete assortiment van Yarden zelf, maar ook daarbuiten. Wel is het uiteraard zo dat de meerprijs van de kist van uw keuze voor eigen rekening is. Stel dat de standaardkist van Yarden 300 euro kost en u wilt liever een Amerikaanse kist (www.amerikaansekist.nl/#de-amerikaanse-kist) van 3000 euro, dan zult u het prijsverschil - 2700 euro - zelf moeten bijbetalen.
Op zich deelt Yarden deze opvatting, maar verschil van mening is er over de prijs van de standaard Yarden-kist. Yarden redeneert dat dit bedrag ongeveer 150 euro is, omdat dát de prijs is die Yarden zelf voor de kist betaalt. (Omdat Yarden de kisten met duizenden tegelijk bestelt, kan Yarden hoge kortingen bedingen.) Ik redeneer dat als Yarden in de eigen catalogus de standaardkist heeft beprijsd op 495 euro, u ook 495 euro mag aftrekken van de kosten van de door u gekozen duurdere kist. Yarden en ik verschillen hierin al jaren van mening, maar tot nu toe heb ik alle conflicten met betrekking tot dit aspect wél gewonnen...
Dan speelt er ook nog iets anders: de uitvaartkist is 'inwisselbaar'. Dat staat omschreven in artikel 2 van de rechtenlijst. 'Inwisselbaar' wil zeggen dat u de kist ook mag inwisselen voor andere diensten binnen het naturapakket. U wilt bijvoorbeeld een veel uitgebreidere koffietafel dan alleen maar koffie of thee met cake of koek. Stel dat de meerkosten hiervan 500 euro bedragen. Als u dan geen standaardkist van Yarden afneemt, dan mag u 495 euro van die 500 euro aftrekken en dan hoeft u dus nog maar vijf euro te betalen.
"Maar ik moet toch een kist hebben?", zult u zich wellicht afvragen. Niet per se. U zult wel 'iets' moeten hebben, maar dat hoeft niet per se een kist te zijn. Heel modieus zijn tegenwoordig de grafmand (www.aangeenbrug.nl/collectie/riet-en-rotan-manden/28/rieten-grafmanden) en de opbaarplank (www.grafkist.nl/kisten/kisten-voor-volwassenen/opbaarplank-petronella). Tegenwoordig is het zelfs toegestaan om zelf een kist te (laten) maken! Wilt u wél een kist, maar óók op de uitvaart besparen, dan is de volgende truc wellicht iets voor u (of uw nabestaanden). Maak geen gebruik van de standaard Yarden-kist (waardoor u 495 euro van de rekening mag aftrekken) en bestel vervolgens een gelijkwaardige kist op het internet, bijvoorbeeld bij www.uitvaartkistwinkel.nl. Dan betaalt u maar 269 euro voor een prima uitvaartkist van spaanplaat en met eiken printfolie! En het mooist van al: verreweg de meeste online kisten-, manden- en plankenleveranciers leveren gratis, binnen enkele uren, én op de door u gekozen uitvaartlocatie (bijvoorbeeld het mortuarium bij u in de buurt). Een financieel voordeeltje - en voor Yarden een nadeeltje - van 226 euro!
1.4Het verzorgen en opbaren van de overledene in een rouwruimte conform Yarden-standaard
Een 'rouwruimte conform Yarden-standaard' hoeft dus niet per definitie een rouwruimte ván Yarden te zijn! Yarden wil dat wel graag (zo blijkt uit veel dossiers die ik behandeld heb), maar u mag zelf kiezen! Wel is het zo dat als (ook hier) uw keuze duurder is dan de Yarden-locatie, u het verschil zult moeten bijbetalen. In de praktijk echter is de zelfgekozen rouwruimte vaak goedkoper dan de rouwruimte die Yarden adviseert. U mag ook kiezen voor thuisopbaring. Let wel: de opbaring is niet inwisselbaar! Kiest u - bewust of onbewust - voor een goedkopere optie dan de 'rouwruimte conform Yarden-standaard', dan krijgt u géén geld terug.
Aan het opbaren heeft Yarden geen maximale termijn verbonden; de wetgever echter wel. Tot 2009 diende de begrafenis of crematie uiterlijk op de vijfde dag na die van het overlijden te geschieden (waarbij ook de zaterdag en de zondag meetelden). In 2009 werd de huidige Wet op de Lijkbezorging van kracht en daarin staat dat begraven of cremeren dient plaats te vinden uiterlijk op de zesde werkdag na de dag van overlijden (waardoor, bij een overlijden op vrijdag, de opbaring wel tot tien dagen kan duren). Het record staat trouwens op naam van de Rotterdamse dichter Jules Deelder, die overleed op donderdag 19 december en werd begraven op dinsdag 31 december. Er zaten maar liefst twaalf dagen tussen overlijden en uitvaart en dat kon omdat er twee weekenden én twee kerstdagen tussen zaten. Het komt regelmatig voor dat uitvaartondernemers de opbaring vanaf de zesde dag in rekening (proberen te) brengen, met als motivering dat toen de naturapolis werd uitgegeven, de maximale opbaartermijn vijf dagen was. Ik veeg de vloer aan met deze opstelling door erop te wijzen dat Yarden in de eigen voorwaarden geen maximale termijn heeft genoemd.
1.5Eén rouwbezoek
Zelden een discussiepunt. Als de overledene opgebaard ligt in een commerciële opbaarruimte, bijvoorbeeld in een uitvaartcentrum, dan zijn er kosten verbonden aan een rouwbezoek. Dat is ook logisch, omdat de overledene doorgaans wordt bewaard in een koelcel en voor een bezoek klaargezet moet worden in een speciale afscheidskamer. Bij opbaring in een niet-commerciële ruimte - zoals thuis, en mogelijk ook in een clubhuis of verenigingsgebouw - zijn deze kosten er uiteraard niet. Als de overledene is gestorven in een verpleeghuis, verzorgingshuis of zorgcentrum, dan mag er vaak nog één week gratis van de kamer gebruik gemaakt worden. Het ligt dan voor de hand om de overledene in de eigen, vertrouwde omgeving op te baren.
Incidenteel komt het voor dat een (eerste) rouwbezoek toch op de rekening staat, en dan niet het bezoek als zodanig, maar wel de 'meerkosten' als gevolg van een rouwbezoek 's avonds en/of in het weekend, of een bezoek dat langer duurt dan te doen gebruikelijk. Flauwekul natuurlijk, want Yarden vergoedt 'één rouwbezoek', zonder beperkende voorwaarden.
Reken voor ieder extra bezoek (van doorgaans maximaal 30 minuten) op een tarief tussen 100 en 125 euro.
1.6Vijftig gefrankeerde rouwbrieven conform Yarden-standaard
Bij de 'Yarden-standaard' moet u denken aan simpele, enkelvoudige kaarten in een envelop. Alles wat u méér wilt (zoals: dubbele of grotere kaarten, meerkleurendruk, met foto), leidt tot een meerprijs. Met betrekking tot die meerprijs bent u min of meer overgeleverd aan de tarievenlijst van de drukker met wie Yarden c.q. de aan Yarden gelieerde uitvaartondernemer een overeenkomst heeft.
Maar u hoeft de kaarten niet via Yarden af te nemen! Ook deze post is inwisselbaar, hetgeen wil zeggen dat als u bij Yarden géén rouwcorrespondentie bestelt, u het geld ook mag besteden aan andere diensten binnen het naturapakket. Omdat Yarden in haar kostencalculator op de eigen website (www.yarden.nl/uitvaartkosten-calculator.htm) voor 50 kaarten 260 euro rekent, mag u - wat mij betreft; Yarden denkt daar anders over - ook dát bedrag van de totaalrekening aftrekken als u geen rouwpost bestelt, dan wel buiten Yarden om bestelt. Buiten Yarden om bestellen kan trouwens prima op de website daglief.nl. Op deze website kunt u zelf geheel naar eigen inzicht uw eigen rouwkaart ontwerpen, deze laten drukken in het door u gewenste aantal en desnoods zelfs de rouwkaarten rechtstreeks naar de geadresseerden laten sturen. En het mooist van al: voor de 260 euro die u bij Yarden uitspaart, kunt u bij daglief.nl maar liefst 80 kaarten (dubbel staand, natuurkarton, 10 x 15 cm, met witte rouwenvelop én gefrankeerd met rouwzegel) krijgen!
Regelt u uw rouwpost toch liever via Yarden, dan verschijnt er op de factuur veelal een bedrag van 7,30 euro voor de 'Verzendset rouwpost'. Die verzendset bestaat uit twee grote verzamelenveloppen, waarin - per envelop - ongeveer 30 tot 40 rouwkaarten passen. Als u uw rouwpost in deze verzamelenveloppen afgeeft bij het postagentschap, dan garandeert PostNL bezorging op de volgende dag (met uitzondering van zon- en feestdagen). En juist dáárom - gegarandeerde zekere én bijtijdse bezorging - maakt die verzendset deel uit van de frankering en wordt die door de naturapolis vergoed. U hoeft die 7,30 euro dus niet te betalen!
1.7Het vervoer van de overledene per rouwauto naar het dichtstbijzijnde crematorium of de dichtstbijzijnde begraafplaats
Voor wat betreft de begraafplaats bent u bijna volledig vrij in uw keuze, zolang de begraafplaats maar binnen een straal van 25 kilometer ligt. Met betrekking tot het crematorium ligt dat anders en dat heeft alles te maken met het feit dat Yarden tegenwoordig eigen crematoria heeft. Uit kostenoverwegingen wil Yarden graag dat daarvan zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt en het is om die reden dat Yarden het volgende artikel aan de rechtenlijst heeft toegevoegd: "Als er binnen een straal van 25 kilometer een Yarden-crematorium, of een aan Yarden gelieerd crematorium is, wordt de Verzekeringnemer geacht daar gebruik van te maken." U mág kiezen voor een ander crematorium; eventuele meerkosten komen dan wel voor uw rekening. De praktijk leert dat zolang de afstand tot begraafplaats of crematorium minder dan 25 kilometer bedraagt, er over deze kostenpost niet echt moeilijk wordt gedaan.
1.8Eén volgauto
Tegenwoordig wordt er niet zo bijster vaak meer van een volgauto gebruikgemaakt; veelal volgen de nabestaanden de rouwauto met eigen auto's. En dan is het prettig dat ook de volgauto inwisselbaar is. Opvallend vaak constateer ik dat er geen volgauto is gebruikt en dat de uitvaartondernemer vervolgens 'vergeet' om de niet-gebruikte volgauto als aftrekpost op te voeren. En als het wél gebeurt, dan wordt er meestal 75 tot 150 euro op de rekening in mindering gebracht, met als motivering dat dát het bedrag is wat een volgauto Yarden kost. Ik stel mij op het standpunt dat omdat Yarden in haar kostencalculator (www.yarden.nl/uitvaartkosten-calculator.htm) aan de volgwagen een prijskaartje van 320 euro hangt - wil ik naast de gratis volgauto nog een tweede volgauto, dan kost me dat bij Yarden dus 320 euro - ik 320 euro mag besteden aan ándere uitvaartgerelateerde goederen en diensten als ik afzie van de volgauto.
Waaraan u die 320 euro vervolgens zou kunnen besteden, is bijvoorbeeld: vier volgauto's! Vroeger, en dan heb ik het echt over vele decennia geleden, beschikte de uitvaartondernemer over een garage met ten minste één rouwauto en een hele vloot aan volgauto's. Dat is niet meer. Veel uitvaartondernemers hebben helemaal geen eigen wagenpark meer, hooguit nog enkel één rouwauto. Volgauto's zijn tegenwoordig gewone taxi's - meestal Mercedessen en Audi's - waarvan de lichtbak is verwijderd, die een extra wasbeurt hebben ondergaan en waarvan de chauffeur zich in driedelig grijs heeft gestoken. U kunt deze bewering van mij zelf controleren door naar de kentekenplaten van volgauto's te kijken. Bijna altijd zijn dit de lichtblauwe taxikentekenplaten. Wat (de uitvaartondernemer van) Yarden doet, kunt u zelf ook, maar wél veel goedkoper: contact opnemen met een lokaal of regionaal werkend taxibedrijf, aangeven dat u op die en die datum van zo laat tot zo laat een of meer volgauto's voor een uitvaart nodig heeft en een prijsopgave vragen. En kijk er dan vooral niet vreemd van op als u al voor 80 euro een keurige volgauto heeft!
1.9De crematie of begrafenis
Dit omvat alle activiteiten betreffende de handeling als zodanig. Met betrekking tot de begrafenis valt daarover verder niets te melden; met betrekking tot de crematie is artikel 6 van belang. Dat artikel luidt als volgt: "Als er binnen een straal van 25 kilometer een Yarden-crematorium, of een aan Yarden gelieerd crematorium is, wordt de Verzekeringnemer geacht daar gebruik van te maken. De Verzekeringnemer kan kiezen voor een ander crematorium. De hiermee gemoeide kosten worden vergoed tot maximaal de kosten van het Yarden-crematorium of een aan Yarden gelieerd crematorium." Yarden heeft 24 crematoria en die bevinden zich in of bij Almere, Appingedam, Beuningen, Den Haag (2x), Deventer, Doetinchem, Ede, Gouda, Goutum, Groningen, Haarlem, Heerlen, Heerenveen, Hoogeveen, Lelystad, Meppel, Oosterhout, Rijswijk, Rotterdam, Schagen, Schiedam, Utrecht en Venlo. Is de afstand (hemelsbreed, dus niet over de weg!) van de plaats(*) van de overledene naar het dichtstbijzijnde Yarden-crematorium meer dan 25 kilometer, dan heeft u vrije keuze. Is die afstand korter, dan verdient het aanbeveling om vooraf wat 'huiswerk' te doen: telefonisch of (bij voorkeur) per e-mail de tarieven opvragen bij het Yarden-crematorium én bij het crematorium van uw voorkeur. Is het crematorium van uw voorkeur goedkoper dan het Yarden-crematorium, dan heeft u alsnog vrije keuze. Is het crematorium van uw voorkeur duurder - iets wat in de praktijk niet zo vaak zal voorkomen - dan zult u zelf de afweging moeten maken of de 'meerprijs' (= het prijsverschil tussen de beide crematoria) u de keuze voor uw 'eigen' crematorium waard is.
(*) Als het erom spant of die afstand net wel of net niet 25 kilometer is, dan leg ik het begrip 'plaats' altijd in mijn eigen voordeel uit: woonplaats van de overledene, woonadres van de overledene, of de locatie waar de overledene ligt opgebaard. En ook de vestigingsplaats en het fysieke adres van het crematorium kunnen nét het verschil maken. Hemelsbrede afstanden bepalen kan onder andere op nl.formdesk.com/blog/afstand-bepalen-tussen-2-locaties.
1.10In geval van crematie: verstrooiing (etc.), bijzetting (etc.) of vrijgave en ter beschikking stelling of toezending (etc.)
Dit is voor zover mij bekend nog nooit punt van discussie geweest. Hier heb ik dan verder ook niets aan toe te voegen.
1.11In geval van begraven: begraafrechten (etc.) en ter beschikking stelling van dragers (etc.)
Artikel 1.11a rept over een algemeen graf en over een eigen graf en slechts weinig mensen kennen het verschil, niet in de laatste plaats omdat algemene graven in het zuiden van ons land nauwelijks voorkomen. (En dat is dan weer iets wat zij die niet in het zuiden wonen, zich nauwelijks kunnen voorstellen.) De grootste verschillen tussen een algemeen en een eigen graf betreffen de rechthebbende, de looptijd, en de kosten van het graf.
Een algemeen graf is een graf dat de nabestaanden van de overledene niet zelf op naam krijgen, maar dat op naam van de eigenaar van de begraafplaats - vaak de gemeente - blijft staan. De gemeente bepaalt dan ook wie er in dat graf begraven worden. Dat zijn meestal twee of drie personen die elkaar volstrekt niet kennen. Dit gebeurt gewoon op volgorde van begraven. Op een algemeen graf wordt geen grafbedekking aangebracht die het hele graf bedekt (zoals met een eigen graf gebeurt) maar twee of drie kleine monumentjes. Iedere familie heeft immers haar eigen voorkeuren voor monumenten, teksten en/of beplanting, net zoals bij eigen graven. Maar men heeft nu slechts de beschikking over de helft of een derde deel van het grafoppervlak. Een eigen c.q. particulier graf is een graf dat voor een bepaalde tijd op naam van een nabestaande van de begraven persoon wordt gezet. De persoon die de grafrechten krijgt - zo wordt het 'eigendom' of de huur van het graf genoemd - bepaalt dus ook wie er in het graf begraven mogen worden. Dat zijn meestal twee echtgenoten en eventueel ook nog andere familieleden. Deze grafrechten zijn overdraagbaar, zodat ze in de familie kunnen blijven als de vorige rechthebbende zelf ook komt te overlijden.
Een ander groot verschil tussen een algemeen graf en een eigen graf is de tijd dat het graf in stand wordt gehouden. De periode dat iemand in een algemeen graf blijft liggen, is vaak de tijd van de minimale grafrust, wettelijk bepaald op tien jaar. Na tien jaar kan de begraafplaatseigenaar het graf ruimen. Het grafrecht is niet te verlengen. Een enkele keer wordt een algemeen graf voor twintig jaar toegewezen. Een particulier graf wordt meestal ook voor een bepaalde termijn uitgegeven, maar is daarna normaal gesproken te verlengen. Na afloop van de termijn kan de rechthebbende ook afzien van de grafrechten. Dan wordt het graf alsnog geruimd en vaak opnieuw uitgegeven aan een andere familie. In enkele gemeenten wordt een particulier graf nog voor onbepaalde tijd uitgegeven, zoals vroeger vaker werd gedaan. Soms wordt 'onbepaald' later toch nog bepaald op bijvoorbeeld 100 jaar, zodat de begraafplaatseigenaar toch ooit weer zeggenschap krijgt over een graf, als er geen rechthebbenden meer te traceren zijn. Op veel begraafplaatsen vormen de échte eeuwige graven een blok aan het been, omdat er al heel lang niemand meer is die naar de graven omkijkt.
Algemene graven zijn financieel aantrekkelijk, omdat ze in de regel een stuk goedkoper zijn dan eigen graven. Dat is logisch, omdat een algemeen graf (doorgaans) voor tien jaar ter beschikking wordt gesteld, en men er meestal drie overledenen in begraaft, terwijl een eigen graf voor minstens twintig jaar wordt uitgegeven en er doorgaans maar twee personen in begraven worden. In theorie zou een eigen graf dan ook drie keer zo duur kunnen of moeten zijn als een algemeen graf.
Hoeveel artikel 1.11a Yarden kost, hangt slechts zeer ten dele af van de keuze voor algemeen of eigen graf (voor zover die keuze überhaupt gemaakt kán worden; in het zuiden des lands dus niet of nauwelijks). Veel bepalender is de gemeente waar de begrafenis plaatsvindt, omdat gemeenten zelf de hoogte van de grafrechten mogen vaststellen en de verschillen uiterst fors kunnen zijn. Op 5 december 2019 liet ik u in bericht 9 al weten dat (in 2018; over recentere gegevens beschikte ik niet) grafrechten voor een periode van tien jaren in Losser 361 euro en in Groningen 2376 euro kostten!
Artikel 1.11b vergoedt 'maximaal zes dragers op de begraafplaats'. In de praktijk staan die zes dragers gedurende de gehele uitvaart ter beschikking van de uitvaartverzorger. Dat móet ook wel, want hoe komt de kist anders op de plaats van opbaring in de rouwauto en hoe komt de kist vanuit de rouwauto weer in het gebouw waar de afscheidsdienst plaatsvindt? Uitvaartondernemers hebben tegenwoordig nog maar hoogstzelden eigen dragers. Bijna altijd zijn het studenten die graag wat willen bijverdienen, een zwart pak van de uitvaartverzorger in bruikleen krijgen en tegen betaling ernstig moeten kijken. De ene student wordt kelner in de horeca, de ander kruipt achter de kassa in de supermarkt, en de derde wordt drager bij de plaatselijke uitvaartondernemer...
Een hoogst enkele keer probeert een uitvaartverzorger de dragers tóch nog gedeeltelijk op de rekening te zetten, omdat volgens de polisvoorwaarden alleen de 'dragers op de begraafplaats' worden vergoed. Dan verwijs ik altijd fijntjes naar artikel 1.9 uit diezelfde voorwaarden, waarin staat dat 'de crematie of begrafenis' als zodanig gedekt is en dat die uitvaartverzorger er toch écht zelf voor moet zorgen dat de kist komt waar die wezen moet!
1.12Gebruik van de aula en de koffiekamer van het crematorium of de begraafplaats, inclusief het gebruik van de aanwezige faciliteiten voor de muziek
Een crematorium heeft (bijna altijd) een aula en een koffiekamer, een begraafplaats heeft die (veelal) niet. Dat wil niet zeggen dat bij een begrafenis het afscheid in de buitenlucht, staand rondom het graf en met na afloop de koffie in een plastic bekertje en uit de thermoskan dient plaats te vinden! Was de overledene kerkganger of toch ten minste religieus betrokken, dan zal de uitvaartdienst doorgaans in een kerkgebouw plaatsvinden; vaak kan dan in een bijzaaltje de koffie en thee genuttigd worden. Is de kerk geen reële optie, dan is een horecafaciliteit een goed alternatief. Naar de letter van het artikel hoeft Yarden de rekening voor deze infra niet te voldoen, maar in de praktijk wordt daarover bijna nooit moeilijk gedaan. De hoogst enkele keer dat dit bij Yarden tóch op bezwaren stuit, zie ik toch vaak kans om Yarden tot betaling te bewegen met de opmerking: "Okay Yarden, de begrafenis vindt daar en daar plaats. Geef zelf maar aan in welk nabijgelegen crematorium we op jullie kosten de afscheidsdienst en koffietafel kunnen houden..."
Een crematie is lopendebandwerk. Als de laatste genodigden de aula verlaten en naar de koffiekamer gaan, komen (door een andere deur!) de eerste genodigden voor de vólgende uitvaart diezelfde aula binnen. De 'doorlooptijd' voor zowel aula als koffiekamer is doorgaans 45 of 60 minuten; overschrijding van die tijd kan tot wel 400 euro per kwartier ('De Nieuwe Ooster' in Amsterdam) kosten! Het komt maar al te vaak voor dat de uitvaartondernemer de nabestaanden probeert af te schepen met 45 minuten, met de mededeling dat Yarden slechts de eerste 45 minuten vergoedt. Laat u niet intimideren: helemaal nergens in artikel 1.12 wordt een maximum tijdsduur genoemd!
Een enkele keer denkt een verzekerde ter opleuking van de uitvaart levende muziek te kunnen inhuren op kosten van Yarden. Mis! Slechts de aanwezige muziekfaciliteiten (microfoons, luidsprekers, versterkers etc.) mogen gratis worden gebruikt; de honoraria voor ingehuurde muzikanten zijn te allen tijde voor eigen rekening.
1.13  Na afloop van de plechtigheid in de koffiekamer van het crematorium of de begraafplaats: koffie of thee, maximaal zestig stuks, en cake of koek, maximaal zestig stuks
Heeft u maximaal zestig genodigden die alleen maar koffie of thee drinken en cake of koek eten, dan hoeft u niet verder te lezen, want Yarden betaalt de rekening. Zijn er méér genodigden, willen die genodigden ook een glaasje fris, een borrel en/of een broodje, of maakt u gebruik van alternatieve, wellicht zelfs commerciële, accommodatie, dan is het volgende voor u van belang. Eerst maar even die accommodatie. Stel dat de begraafplaats waar de uitvaart plaatsvindt, niet over een koffiekamer beschikt en u uw gasten toch wél graag een consumptie wil aanbieden. Dan kan het zomaar zijn dat u bij een plaatselijke restauranthouder het gratis gebruik van een zaaltje heeft geregeld, alsmede koffie, thee, cake en koek voor commerciële prijzen. Betaalt Yarden deze rekening? Nee, niet zonder meer. Betaalt Yarden de eerste 60 consumpties? Nee, althans ook niet zonder meer. Moet u dan alles zelf betalen? Nee, dat ook niet. Feitelijk is er voor dit soort situaties niet echt iets geregeld, maar meestal accepteert Yarden (vaak morrend, dat dan weer wel!) het volgende 'compromis': De website Uitvaart.nl hanteert voor 'Koffietafel na uitvaart (koffie en cake)' voor 60 personen een richtbedrag van 300 euro. Is uw totale rekening voor koffie, thee, cake en koek láger dan of gelijk aan 300 euro, dan betaalt Yarden de rekening. Is uw totale rekening voor koffie, thee, cake en koek hóger dan 300 euro, dan betaalt Yarden 300 euro.
Maar het kan nóg mooier! In bericht 15 schreef ik u dat ik zou uitgaan van de rechtenlijst van november 2004, omdat daarin het artikel inzake inwisselbaarheid het meest uitgebreid is. De lijst uit november 2004 is (bij mijn weten) de enige rechtenlijst waarin artikel 2 ('Inwisselbaarheid') tweeledig is. Het tweede lid van dat artikel luidt: "Van het soort consumpties vermeld onder 1.13 kan worden afgeweken. Vergoeding vindt plaats op basis van de kosten van de omschreven consumpties." Feitelijk staat hier: wilt u uw gasten naast - of misschien zelfs wel in plaats van - koffie, thee, cake en koek ook graag een glaasje fris, een biertje, een borrel, een vlaaipunt en/of een broodje aanbieden, dan kan dat. Van de totale horecarekening betaalt Yarden de eerste 300 euro!
1.14Een Yarden-condoleanceregister
Dit is het boek wat meestal bij de ingang van de ruimte waarin de afscheidsdienst plaatsvindt, wordt neergelegd en waarin de gasten bij binnenkomst hun naam en adres kunnen schrijven. Deze gegevens vormen dan veelal de basis voor de adressering van de bedankkaartjes, die veelal enkele weken na de uitvaart worden verzonden. Doorgaans heeft u als nabestaande hier geen omkijken naar: de uitvaartverzorger zorgt dat het boek (en een pen) er ligt en dat het boek na afloop ook weer wordt meegenomen. U ontvangt dat boek dan (meteen dan wel enkele dagen) na de uitvaart, tezamen met de bescheiden die feitelijk de...
1.15Voorzorg/nazorg te weten: voorlichting, informatie en ondersteuning
...vormen. In de praktijk bestaat de nazorg namelijk uit niets meer dan de overhandiging van een lijvige klapper met allerhande 'nazorginformatie', dit onder het mom van: "Zoek het verder zelf maar uit." (De eerlijkheid gebiedt mij te vermelden dat er ook uitvaartondernemers zijn die de nazorg wél serieus nemen, maar die zijn zeldzaam.)
Met een beetje fantasie kan als 'voorzorg' worden gezien het eerste gesprek - het zogenaamde intakegesprek - wat de uitvaartverzorger met de nabestaande(n) zal hebben nadat het overlijden bij hem is gemeld. Of er echt sprake is van voorzorg valt nog maar te bezien: veel gesprekken zijn erop gericht om maar zoveel mogelijk aan de uitvaart te verdienen. Als absoluut dieptepunt in dezen beschouw ik de 'vingerafdrukaffaire': bij de bespreking van een uitvaart vraagt de uitvaartverzorger aan de nabestaande of deze 'een vingerafdruk van de overledene' wenst. De nabestaande voelt zich overvallen met deze vraag, maar omdat het huis vol familie zit, wil hij niet zuinig overkomen en bestelt hij de vingerafdruk zonder naar de kosten te informeren. Vervolgens krijgt hij de 'bestelde' vingerafdruk, maar óók een rekening van maar liefst 72 euro. Waarmee maar weer eens is aangetoond dat men in de uitvaartbranche letterlijk én figuurlijk over lijken gaat!